أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)
379
مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )
در اين حكمتى خواهد بود . عبد المطلب محض ملاحظه و تماشاى اين طيور با عموم رفقاى خويش بر ذروهء و شاهقهء جبل ابى قبيس درآمدند جنود مجندهء طيور پس از مرور اندك زمانى به حذاى مفارق جيوش دريا خروش ابرهه آمده و ايستادند و احجار آتشين آثار را كه عامل آن بودند يكان يكان به زمين رها نمودند . هريك از اين سنگها از مركز رأس يك نفر از اعدا ولوج نموده و از مخرج دبر او خروج نموده و فى الحال به هلاكت مىرسانيد . به حالتى كه كسانى كه از اصحاب فيل فرار ، فرار ننموده و ثبات ورزيدند هلاك شده ، جز ابرهه و فيل محمودى و حيواناتى كه تابع او بودند همگى هلاك شدند و فرد متنفّسى از آنها باقى و زنده نماند . هركس كه لاشهء يكى از هلاكت ديدگان را به دست مىگرفت مانند تخممرغ به هر جا كه مىخواست مىتوانست حمل نمايد ؛ زيرا سنگهايى كه انداخته مىشد به هريك از حبشيان كه اصابت مىكرد مانند قاو او را سوزانده و به انجام مىرسانيد . متعاقب اين امر يك سيل هولناكى هم ظاهر شده لاشه و اجساد محروقه اعداى دين را كه در ساحهء سعادت مساحهء كعبة اللّه مانده بودند شست و شو كرده و به جانب دريا روان شد . نظر به قولى هريك از اين سنگها به هركس كه رسيد در وجود آن شخص مانند حصبه و آبله بعض دمل و سرخچه پديدار شده برخى از تأثير وجع آنها هلاك و بعضى نيز افتان و خيزان به جانب يمن فرار نموده و مستخلص شدند . و پس از آنكه سپاه و اردوى ابرهه به طور مذكور مضمحل و تباه شد ، اهالى مكّه به خيام و اردوى او هجوم نموده اموال و اشياء و اسلحه و اجناسى را كه توانستند گرفتند و از اينرو هريك از آنها به ثروت و يسار بىپايان نائل شدند . در سايهء حبيب حق و رسول رب الفلق - عليه و آله سلام اللّه - هم بدون زحمت و مشقت نائل غنيمت شدند ، و هم شأن و شهرت آنها زيادت گرديد ؛ و هم از شرّ يك دشمن بسيار بزرگ قوى كه شايعهء صولت او اعراب جزيرة العرب را به هول و هراس انداخته بود خلاص شدند ؛ و هم افراد قبايل كه با اينان معارض بودند از جنگ و جدال